Fitokannabinoidy – czym są? Jakie mają właściwości i działanie?

0
62
Fitokannabinoidy - czym są
Konopie – zwykłe, ale tak naprawdę niezwykłe rośliny, których potencjał zaskakuje od wieków. Dzisiejsze metody badawcze dają nam możliwość dokładnego przebadania związków zawartych w konopiach. Wnioski z tych analiz są obiecujące – konopie to bogactwo cennych składników, docenianych przez sektor kosmetyczny, przemysłowy czy medyczny. Co mają w sobie konopie? Co sprawia, że wykazują wielokierunkowe działanie na ludzki organizm? Swoją moc zawdzięczają m.in. fitokannabinoidom. Co to takiego i jakie mają właściwości, dowiesz się także z największego przewodnika konopnego Hemplo:
Przewodnik konopny

Fitokannabinoidy – czym są?

  • Fitokannabinoidy to inna nazwa kannabinoidów, czyli roślinnych związków obecnych w konopiach. Fitokannabinoidy można określić jako najważniejsze związki występujące w konopiach, razem z np. terpenami wykazują synergiczne działanie lecznicze.
  • W konopiach znajduje się bardzo wiele fitokannabinoidów – różne źródła podają różne wartości – ale jest ich około 100.
  • Działanie fitokannabinoidów opiera się ściśle o działanie układu endokannabinoidowego – który odpowiada za stan równowagi (tzw. homeostazy) całego organizmu. Roślinne kannabinoidy wpływają w określony sposób na receptory wspomnianego układu, CB1 i CB2, co skutkuje regulowaniem (bądź odwrotnie) czynności i stanów organizmu (sen, apetyt, motywacja, koncentracja, pobudzenie, itp.)
  • Podstawową funkcją fitokannabinoidów, na poziomie rośliny, jest ochrona przed szkodnikami, insektami, grzybami, itp.
  • W konopiach najważniejszą rolę wśród fitokannabinoidów pełnią trzy: są to CBD (kannabidiol), THC (tetrahydrokannabinol) oraz CBG (kannabigerol). Poniżej zaprezentujemy ich właściwości i działanie.
Fitokannabinoidy to roślinne związki obecne w konopiach. Wykazują potencjał terapeutyczny. Największe stężenie roślinnych kannabinoidów znajduje się w kwiatostanach żeńskich (w trichomach – włoskach wydzielających żywicę).
Dla ścisłości dodamy, że poza kannabinoidami roślinnymi (fitokannabinoidy) wyróżniamy również kannabinoidy obecne w organizmach żywych, zwierzęta/ ludzie (np. anandamid) oraz kannabinoidy syntetyczne stworzone przez człowieka – substancje chemiczne (np. nabilon).

Naturalne źródła fitokannabinoidów

Jak napisaliśmy powyżej, fitokannabinoidy to roślinne kannabinoidy występujące w konopiach – zarówno siewnych (legalnych w Polsce) oraz indyjskich (nielegalnych). Pytanie, czy tylko konopie są bogate w fitokannabinoidy? Nie tylko, związki te występują również w innych roślinach – jakich, jest to np.: oregano, chmiel, jeżówka. Ale to właśnie w konopiach mamy ich tak dużo. Naturalnym źródłem fitokannabinoidów będą zatem preparaty pozyskiwane z konopi siewnych – np. olejki CBD, olej konopny, produkty spożywcze (ciasteczka, mąka CBD, miody, itd.). CBD znajdziemy również w kosmetykach, związek ten wykazuje dobroczynny wpływ na skórę i stany zapalne. Duet CBD i THC składa się na leczniczą marihuanę, która jest stosowana jako terapia wspomagająca leczenie wielu poważnych schorzeń. Profil działania roślinnych kannabinoidów jest bardzo szeroki.

Rodzaje fitokannabinoidów

fitokannabinoidy
źródło: cuidarprojetointegral.com.br
Pisaliśmy już, że w konopiach doliczono się około 100 kannabinoidów. Ale tylko kilka jest naprawdę dobrze przebadanych, reszta czeka na swoją kolej. Wśród tych, które znamy najlepiej znajdują się:
  • CBD (kannabidiol) – Występuje w dużych ilościach w konopiach siewnych, związek o bardzo dobrym profilu bezpieczeństwa i wielu prozdrowotnych właściwościach. Nie ma działania psychoaktywnego.
  • THC (tetrahydrokannabinol) – Psychoaktywny składnik marihuany, aktywuje receptory kannabinoidowe, powodując takie odczucia, jak euforia, haj, zaburzenia pamięci/ koncentracji. Ma jednak również dobre strony w postaci właściwości przeciwbólowych.
  • CBG (kannabigerol) – Jest prekursorem wielu innych kannabinoidów. Choć występuje w konopiach w niewielkich ilościach (ok. 1%), jego potencjał wykorzystywany jest w medycynie (leczenie jaskry, uśmierzanie bólu, depresja, stany lękowe, i inne).
Jakie jeszcze fitokannabinoidy znajdują się w konopiach? Wymienić należy m.in.:
  • CBC (kannabichromen)
  • CBN (kannabinol)
  • CBDA (kwas kannabidiolowy)
  • THCV (tetrahydrokannabiwarin)
  • THCA (kwas tetrahydrokannabinolowy)
Pełen wykaz kannabinoidów wraz z ich opisem znajdziesz w artykule: https://hemplo.pl/kannabinoidy/

Jakie właściwości mają fitokannabinoidy? Ich działanie

Napisać w jednym zdaniu, jakie właściwości mają wszystkie, chociażby przebadane, fitokannabinoidy jest niemożliwe. Ich profil działania jest bardzo szeroki i wielokierunkowy. Ważna uwaga, kannabinoidy nie rozpuszczają się w wodzie, natomiast są dobrze rozpuszczalne np. w tłuszczach. Wiele z nich, by uzyskać działanie lecznicze, musi uleć podgrzaniu, by aktywne związki mogły wydobyć swoją moc. Spójrz na wykaz poniżej, znajdziesz tam najważniejsze właściwości fitokannabinoidów:
KANNABINOID WŁAŚCIWOŚCI CZY JEST PSYCHOAKTYWNY
THC psychoaktywne, uzależniające, odurzające, ale również przeciwzapalne i przeciwbólowe  tak
CBD  przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgrzybiczne, przeciwnowotworowe, wzmacniające odporność, koncentrację, niwelujące bezsenność  nie
THCa  przeciwzapalne, przeciwwymiotne, neuroprotekcyjne  nie
THCV  przeciwzapalne, przeciwbólowe, redukujące apetyt  tak, w małym stopniu
CBDa przeciwbólowe, antydepresyjne, przeciwdrgawkowe, przeciwzapalne nie
CBDV przeciwdrgawkowe, hamujące nudności, przeciwzapalne nie
CBG  przeciwdepresyjne, przeciwzapalne (leczenie łuszczycy)  nie
CBGa przeciwzapalne, przeciwbólowe, antydepresyjne, zmniejszające ciśnienie w gałce ocznej  nie
CBC przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwbiegunkowe, antybakteryjne, przeciwgrzybiczne nie
CBCa  przeciwzapalne, przeciwbakteryjne nie
CBN nasenne, uspokajające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwbólowe  tak, niewielkie
CBL brak danych na temat potencjału leczniczego – najsłabiej zbadany kannabinoid  nie
Jak widać z powyższego wykazu, zakres działania kannabinoidów jest ogromny. Związki te cały czas poddawane są badaniom i testom. Generalnie działanie roślinnych kannabinoidów możemy podzielić na dwa obszary:

OBSZAR REKREACYJNY

Zakres rekreacyjny, wyróżniamy tutaj następujące właściwości:
  • wyciszające,
  • relaksujące,
  • uspokajające,
  • poprawiające nastrój, itp.

OBSZAR MEDYCZNY

Natomiast obszar medyczny docenia kannabinoidy za ich działanie:
  • przeciwzapalne,
  • przeciwbólowe,
  • antybakteryjne,
  • przeciwalergiczne,
  • przeciwwymiotne,
  • przeciwdrgawkowe, itp.

WSPOMAGANIE TERAPII MEDYCZNYCH

Tak szeroki zakres działania daje duże szanse na wspomaganie leczenia wielu poważnych chorób, są to np.:
  • leczenie przewlekłego bólu w chorobach nowotworowych,
  • leczenie bezsenności,
  • zaburzenia apetytu,
  • leczenie nudności po chemioterapii,
  • jaskra,
  • padaczka,
  • cukrzyca,
  • depresja,
  • zespół stresu pourazowego,
  • anoreksja,
  • autyzm,
  • astma,
  • choroby jelit,
  • spastyczność mięśni,
  • stwardnienie rozsiane,
  • RZS,
  • choroba Parkinsona,
  • choroba Alzheimera i inne.

Gdzie zastosowanie znajdują fitokannabinoidy?

W wielu sektorach, ze względu na swoje cenne właściwości. Wymienić należy m.in.:
  • dział suplementów – olejki, kapsułki, itp.
  • sektor kosmetyczny – kremy, szampony, balsamy – łagodzenie, nawilżanie, uelastycznianie skóry, łagodzenie podrażnień i stanów zapalnych (skóra atopowa, itp.),
  • przemysł spożywczy – zdrowa żywność: białko konopne, olej konopny, miód, mąka konopna, herbaty z konopi, itd.
  • obszar medyczny – wspomaganie terapii leczniczych, medyczna marihuana.

Co mówią badania i nauka o fitokannabinoidach?

Przytaczamy poniżej kilka fragmentów ciekawych opracowań:
„W odróżnieniu od endokannabinoidów, kannabinoidy (CD), występujące naturalnie w rodzaju Cannabis, nazywane są egzokannabinoidami lub fitokannabinoidami (…)W latach 50. XIX wieku wyizolowano z konopi pierwszy kannabinoid – kannabinol (CBN),jednakże jego budowa chemiczna została poznana dopiero w latach 30. ubiegłego wieku. Wtedy też opisano kolejny związek – kannabidiol (CBD). Lata 60. XX wieku, wraz z rozwojem analityki chemicznej, przyniosły informacje o innych kannabinoidach, m.in. delta 9-tetrahydrokannabino-lu (THC). Następnie wykryto kannabigerol (CBG),kannabichromen (CBC) oraz ich homologi: kannabidiwarin (CBDV), delta-9-tetrahydrokannabiwa-rin (THCV), kannabigerowarin (CBGV), kannabiwarichromen (CBCV) oraz formy kwasowe, np. kwasdelta-9-tetrahydrokannabinolowy (THCa). Liście i kwiatostany konopi siewnych zawierają fitokannabinoidy, odpowiedzialne za szereg właściwości biologicznych, w tym za działanie przeciwdepresyjne, przeciwwymiotne, przeciwbólowe, przeciwnowotworowe, przeciwdrgawkowe, przeciwzapalne i przeciwmiażdżycowe” Ryszard Kaniewski, Janusz Jankowiak, Karolina Zajączek – Len i konopie w profilaktyce i lecznictwie
„Kannabinoidy ze względu na pochodzenie można podzielić na fitokannabinoidy naturalne (klasyczne) roślinne, występujące w konopiach oraz syntetyczne– analog tetrahydrokannabinolu Δ9THC oraz endokannabinoidy, produkowane w organizmach ludzi i zwierząt, naśladujące działanie fitokannabinoidów roślinnych (…)Najpowszechniejszym podziałem kannabinoidów jest pogrupowanie ich na psychoaktywne i niepsychoaktywne. Do pierwszej grupy należy Δ9THC, który w wysokich stężeniach działa psychoaktywnie oraz leczniczo na organizm (…)Do drugiej grupy – o działaniu niepsychoaktywnym – zaliczamy m.in. CBD-kannabidiol i kannabinol CBN. Właściwości kannabinoidów wykorzystywane są w leczeniu wielu chorób, takich jak: jaskra, astma, malaria, nadciśnienie tętnicze, zaparcia. Tetrahydrokannabinol wykazuje silne działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwbólowe,rozluźniające mięśnie gładkie (…)Kannabinoid CBD wykazuje działanie przeciwlękowe i przeciwnowotworowe (białaczki, nowotwory piersi, glejaki), opóźnia i hamuje rozrost komórek oraz zapobiega przerzutom, działa również kardioprotekcyjnie, wspomaga leczenie AIDS i anoreksji, jest pomocny po urazach i zawałach mózgu, wykazuje również silne właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne oraz tłumiące skutki uboczne i psychoaktywne działanie THC. CBD ma zbliżony profil farmakologiczny do typowych leków antydepresyjnych i przeciwpsychotycznych” Małgorzata Strzelczyk, Ryszard Kaniewski – Konopie siewne Cannabis sativa L. – jeden z najstarszych gatunków roślin użytkowych

Podsumowanie

Fitokannabinoidy – czyli roślinne kannabinoidy obecne w konopiach zaskakują ogromem pozytywnych właściwości. Pokazują, że warto szukać naturalnych „leków” w naturze, związków o dobrym profilu bezpieczeństwa i wielokierunkowym działaniu. Pomimo negatywnych skutków zażywania THC (marihuany) większość kannabinoidów wykazuje pozytywne działanie. Co więcej, i warto to podkreślić, THC to nie tylko marihuana, odurzenie, itp. – THC w synergii z CBD tworzą udany duet o potencjale leczniczym, co wykorzystują obecnie terapie wspomagające w postaci medycznej marihuany. Najbardziej znane i przebadane fitokannabinoidy to właśnie THC i CBD, ale i pozostałe wychodzą z cienia i dowiadujemy się o nich coraz więcej.